- a |
- ą |
- b |
- c |
- ć |
- d |
- e |
- ę |
- f |
- g |
- h |
- i |
- j |
- k |
- l |
- ł |
- m |
- n |
- ń |
- o |
- ó |
- p |
- r |
- s |
- ś |
- t |
- u |
- w |
- y |
- z |
- ź |
- ż |
-
Bajdewind
Wiatr wiejący z kierunków pomiędzy wiatrem wiejącym prosto z boku jednostki (półwiatr), a wiatrem wiejącym od strony kąta martwego czyli od strony dziobu.
-
Bakista
Schowek w postaci skrzyni otwieranej do góry, stosowany na jachtach i innych statkach wodnych o podobnej wielkości. Stanowi element zabudowy wnętrza kabiny. Najczęściej jego wieko stanowi koja lub inne siedzisko.
-
Baksztag
1. wiatr wiejący skośnie od rufy; w sektorze od linii prostopadłej do burty statku aż do jego rufy; 3. kurs statku żaglowego, przy którym kąt pomiędzy dziobową częścią linii symetrii kadłuba a kierunkiem wiatru jest większy od 90 stopni, a mniejszy od 180 stopni.
-
Bandera
Flaga, która jest znakiem przynależności państwowej okrętu. Polska bandera żeglarska jest biało-czerwona; na białym polu znajduje się tarcza z orłem.
-
Cuma
Na jednostce pływającej stojącej przy nabrzeżu burtą do brzegu, jest to lina cumownicza odciągająca dziób statku do przodu pod kątem w stronę brzegu, lub rufę w analogiczny sposób do tyłu. Potocznie każde użycie liny cumowniczej nazywa się cumą - nie tylko przy cumowaniu, ale także np. holowaniu.
-
Dziób
Część przednia kadłuba i pokładu statku.
-
Falszkil
Podwodna część kadłuba jachtu, przechodząca w głęboko zanurzoną płetwę, z umocowanym do jej dolnej części żeliwnym lub ołowianym ciężarem. Służy do zwiększenia stateczności jachtu, a także stwarza opór boczny, przeciwdziałający dryfowi.
-
Flauta
Brak wiatru, „cisza morska”.
-
Fok
Podstawowy żagiel przedni na jachtach jednomasztowych. Na żaglowcach wielomasztowych fok to główny żagiel pierwszego masztu.
-
Fordewind (Pełny wiatr)
Wiatr wiejący wprost w rufę statku, tj. w kierunku wzdłuż płaszczyzny symetrii kadłuba.
-
Grot
Żagiel główny
-
Hals
1. położenie statku żaglowego będącego w ruchu w stosunku do wiatru. Jeżeli wiatr wieje z prawej burty, statek idzie prawym halsem, jeżeli z lewej, lewym. 2. odcinek drogi, który statek przebywa idąc tym samym wiatrem nie zmieniając halsu, a więc od zwrotu do zwrotu.
-
Kabestan
Urządzenie służące do wciągania (tzw. wybierania) lin, z bębnem usytuowanym na osi pionowej. Na statkach wodnych kabestan służy do wciągania na pokład lin lub łańcuchów kotwicznych, cum, a w żeglarstwie także do wybierania olinowania ruchomego obsługujących żagle i drzewca.
-
Kadłub
Podstawowa konstrukcja statku, złożona ze szkieletu, poszycia burt, pokładu i grodzi.
-
Kąt martwy
Zakres kierunków wiatru wiejących od przodu jednostki, które uniemożliwiają poruszanie się dziobem do przodu.
-
Keja
Określenie niewielkiego nabrzeża lub pomostu w przystani lub małym porcie. Miejsce do cumowania niewielkich pływających jednostek turystycznych lub sportowych - żaglówek, jachtów czy motorówek.
-
Kilwater
Smuga wodna, ślad torowy, powstający na wodzie za rufą płynącej jednostki.
-
Knaga
Okucie występujące powszechnie na pokładach niewielkich jednostek pływających, służące do unieruchamiania w nim lin.
-
Koja
Łóżko na jednostce pływającej we wspólnym pomieszczeniu (kubryk).
-
Kubryk
Wspólne, wieloosobowe pomieszczenie mieszkalne załogi statku.
-
Mesa
Pomieszczenie na okręcie, przeznaczone do wypoczynku, spożywania posiłków, spotkań i innych zajęć załogi.
-
Miecz
Cienka płyta wysuwana na zewnątrz kadłuba płaskodennej lodzi żaglowej służąca do zwiększenia podwodnej powierzchni bocznej łodzi w celu przeciwdziałania dryfowi. Miecze nie zwiększają stateczności łodzi.
-
Mila morska (w skrócie: Mm)
Jednostka miary odległości używana na morzu, równa 1852 m. Jest to jedna sześćdziesiąta stopnia na południku (czyli jedna minuta).
-
Nawietrzna burta
Ta burta statku, w którą uderza wiatr.
-
Odpadanie
Zmienianie kursu statku żaglowego przy stałym wietrze w ten sposób, aby kąt między kierunkiem wiatru i linią symetrii statku zwiększał się.
-
Ostrzenie
Manewrowanie statkiem żaglowym w celu utrzymania go na kursie jak najbliższym linii wiatru.
-
Półwiatr
Wiatr, który dochodzi do jednostki prosto z boku, czyli z kierunku prostopadłego do osi kadłuba.
-
Reda
Obszar wodny przed portem, mający odpowiednią głębokość dla bezpiecznego kotwiczenia statków oczekujących na wprowadzenie do portu. Statki stojące na redzie są wolne od opłat portowych, mogą natomiast zaopatrywać się w paliwo, wodę, prowiant itd.
-
Rumpel
Najprostsze urządzenie do poruszania sterem jednostki pływającej. Drążek drewniany lub metalowy, zamocowany do trzona steru, za pomocą którego ręcznie lub mechanicznie zmienia się położenie (wychylenie) płetwy sterowej.
-
Sekstant
Optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żeglarstwie i astronomii, służący do mierzenia wysokości ciał niebieskich nad horyzontem, a także kątów poziomych i pionowych pomiędzy obiektami widocznymi na Ziemi. Nazwa „sekstant" pochodzi stąd, że jedna z części instrumentu — limbus — stanowi jedną szóstą (po łacinie sexta) okręgu koła.
-
Skala Beauforta
12-stopniowa skala określająca siłę wiatru na morzu. Podstawą układu tej skali jest skutek działania wiatru na powierzchnię morza. Skalę stworzył w 1806 roku Francis Beaufort - irlandzki hydrograf, oficer floty brytyjskiej.
-
Spinaker
Żagiel dodatkowy stawiany na jachtach przy żegludze z wiatrem. Jest to żagiel wykonany z cienkiego płótna żaglowego, o dużej płaszczyźnie i z dużym wybrzuszeniem.
-
Ster
Urządzenie służące do kierowania statkiem.
-
Szekla
Metalowa klamra w kształcie litery "U", otwierana i zamykana za pomocą śruby lub sprężynowej zapadki, służąca do łączenia elementów takielunku, np. liny z żaglem.
-
Sztagi
Liny olinowania stałego, stabilizujące omasztowanie w płaszczyźnie symetrii żaglowca. Biegną z górnych części masztów do pokładu lub do innych drzewc. Na dawnych żaglowcach sztagi były najgrubszymi linami roślinnymi, dziś są to liny stalowe.
-
Takielunek
Olinowanie statku; a) takielunek stały — liny służące do usztywnienia i zamocowania we właściwym położeniu drzewc omasztowania; są to liny stalowe, a w niektórych miejscach łańcuchy; b) takielunek ruchomy — liny służące do podnoszenia, spuszczania żagli i manewrowania nimi.
-
Zawietrzna burta
Przeciwległa do tej, w którą uderza wiatr.
-
Zwrot
Wykonywanie manewru na statku żaglowym, który powoduje zmianę położenia jednostki w stosunku do kierunku wiatru, tj. zmianę halsu. Zwrot przez sztag - inaczej zwany zwrotem na wiatr, polega na przejściu linii wiatru dziobem statku. Zwrot przez rufę, inaczej zwany zwrotem z wiatrem, polega na przejściu linii wiatru rufą statku.
Zamów prenumeraturę!
Kalendarze,
Reklamy
